Taliban’ın Afganistan’da yine iktidara gelmesinin akabinde bayanların hayatı giderek daha da kısıtlanırken, birtakım bayanlar eğitim hakkını internet üzerinden savunmaya çalışıyor.
2021’de iktidarı ele geçiren Taliban, bayanların parklar, spor salonları, restoranlar üzere toplumsal alanlarda bulunmasını ve birçok mesleği yapmasını engelledi. Fakat en yıkıcı kararlardan biri, bayanların ilkokul sonrası eğitime devam etmesinin yasaklanması oldu.
HAYALLER İNTERNETLE TEKRAR KURULUYOR
Farmakoloji öğrencisi 24 yaşındaki Sodaba, bu yasak karşısında alternatif yollar ararken tahlili internette buldu. Yunanistan’da yaşayan genç bir Afgan mülteci tarafından Dari lisanında verilen fiyatsız yazılım kursları sayesinde bilgisayar programlama ve web tasarımı öğrenmeye başladı.
“Koşullar insanı eğmemeli, bilakis insan hayallerine ulaşmak için her yolu denemeli” diyen Sodaba, öğrendiği yeni maharetler sayesinde kendine olan inancını yine kazandığını belirtiyor.
MÜLTECİDEN EĞİTİM GİRİŞİMCİSİNE
İngiliz yayın kuruluşu The Independent’ın haberine nazaran kelam konusu kursları hayata geçiren ise 25 yaşındaki Murtaza Jafari. Genç yaşta Yunanistan’a giden Jafari, burada bir sığınma konutunda kaldığı sırada bir öğretmenin yardımıyla yazılım eğitimi almaya başladı. Anlattıklarına nazaran o sırada ne İngilizce biliyordu ne de bir bilgisayarı nasıl açacağını.
Aylar süren gayretin akabinde sertifika alan Jafari, bu tecrübenin akabinde “Afghan Geeks” ismini verdiği bir teşebbüs kurarak, Aralık ayında Afgan bayanlara yönelik çevrimiçi kurslar başlattı.
Jafari’nin gayesi, bir vakitler kendisine sunulan yardımı, ülkedeki bayanlara geri vermek. “Bilgiyi paylaşmak bir şeyi sahiden değiştirir. Paylaştıkça yayılır ve daha fazla insan öğrenir” diyen Jafari, şu an üç düzeyde toplam 28 bayan öğrenciye eğitim veriyor.
KAMERA AÇMAK YASAK
Taliban rejimi altında yüzlerini gösteremeyen bayanlar, eğitimlere kameralarını açmadan katılıyor. Jafari, öğrencilerinin imgesini talep etmiyor.
Zorluklara karşın emsal teşebbüsler ülkede yayılıyor. Bunlardan biri de “Vision Online University”. Üniversite hayalleri yarım kalan 20 yaşındaki Zuhal, bir akademisyenle iş birliği yaparak bayanlara yönelik bir çevrimiçi akademi kurdu.
Yalnızca beş bireyle başlayan grup, bugün 150 istekli öğretmen ve idareciyle 4 binden fazla öğrenciye ulaştı. Psikolojiden yabancı lisanlara, hemşirelikten hitabet sanatına kadar geniş bir ders yelpazesi sunuluyor.
Tehditler nedeniyle takma isim kullanan Zuhal, hiçbir maddi takviye almadan istekli çalıştıklarını söylüyor.
İnternet fiyatını ödemekte zorlandığını belirten Zuhal, yeniden de pes etmeyeceğini vurguluyor: “Eğer ben durursam, Binlerce kız tekrar ümitsizliğe kapılacak. Benim maksadım onları desteklemek.”