ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin, 7 yıl sonra birinci kere görüştü. Bu buluşma, Ukrayna savaşında barışa yanlışsız atılmış hayati bir adım olarak sunulmuştu.
Ancak üç saate yakın süren tepe, ne bir ateşkes getirdi ne de net bir sonuç. Bilakis daha çok soru işareti bıraktı. İşte Alaska tepesinin şifreleri…
KIRMIZI HALIYLA GERİ DÖNÜŞ
Putin’in Alaska’ya inişi, Batı’da uzun müddettir görmediği bir kabul sahnesine dönüştü.
Anchorage’daki Joint Base Elmendorf-Richardson askeri üssünde kırmızı halı serildi, Trump alkışlarla karşıladı ve iki önder uzun müddet tokalaştı. Hatta Putin, kendi makam aracını bırakıp Trump’ın zırhlı limuzinine bindi.
ABD savaş uçaklarının selamlama uçuşu ve askerlerin halı sermesi imajları toplumsal medyada süratle yayıldı. Kremlin için bu sahne, son üç yıldır lisana getirilen “Rusya’nın izolasyonu” telaffuzlarına karşı bir propaganda zaferi oldu.
Rusya Dışişleri Sözcüsü Zaharova, Telegram’da “Üç yıldır izolasyondan bahsediyorlardı, bugün ABD’de kırmızı halıyla karşılanan Putin’i gördüler” diye övündü.
ZORLU SORULAR, KAÇAMAK YANITLAR
Rusya’da denetim altındaki medya ortamına alışık olan Putin, Alaska’ya iner inmez alışılmadık sorularla karşılaştı.
Bir gazetecinin “Sivilleri öldürmeyi bırakacak mısınız?” sorusuna karşılık vermedi, sadece gülümsedi. Tepe sonunda basın toplantısı beklenirken başkanlar yalnızca kısa açıklamalar yaptı, soru kabul etmedi.
TRUMP’IN MEÇHULLÜĞÜ VE SÖYLENMEYENLER
Trump ise beklenenden kısa konuştu ve konuşmasında Ukrayna’dan doğrudan hiç bahsetmedi.
ABD Başkanı, “Büyük ilerleme kaydettik, çok verimli geçti” dedi lakin detay vermedi. “Çok verimli bir toplantı” olduğunu, “birçok noktada anlaştıklarını” söyledi ancak ayrıntı vermedi. Ukrayna’dan direkt kelam etmedi, yalnızca “haftada 5-6 bin kişinin öldüğünü” belirterek “çok uygun bir talihimiz var” dedi.
“Bir muahedeye varılmadı lakin ulaşılabilir” sözleri, meçhullüğü daha da artırdı.
TİCARET VE İŞ BİRLİĞİ VURGUSU
Başta yalnızca ateşkes konuşulacağı söylenmişti. Lakin Putin, açıklamalarında teknoloji, yüksek teknoloji eserleri, uzay araştırmaları ve bilhassa Arktik bölgesinde ABD ile işbirliği imkanlarına dikkat çekti.
Bu, Rusya’nın daha evvel de gündeme getirdiği ender toprak elementleri ve güç kaynakları kartını tekrar masaya sürdüğünü gösterdi.
BİR SONRAKİ DURAK MOSKOVA OLABİLİR Mİ?
Zirveden somut bir barış planı çıkmadı. Ne bir ateşkes duyuruldu ne de Zelenski’nin iştirakiyle üçlü görüşme tarihi açıklandı. Buna karşın Trump ve Putin bir sonraki buluşmaya işaret etti. Putin, nadiren İngilizce konuşarak Trump’a dönüp “Next time in Moscow” dedi. Trump da “Bana biraz tenkit gelir lakin mümkün olabilir” diye yanıtladı.
Trump, doruğun akabinde Fox News’a yaptığı değerlendirmede görüşmeyi “10 üzerinden 10” diye niteledi.
SONUÇ: DAHA ÇOK ŞOV, DAHA AZ BARIŞ
Alaska’daki buluşma, Ukrayna için bir barış mutabakatı getirmedi. Lakin diplomatik sahnede Putin’i yine merkez figür haline getirdi.
Trump ise süreci sürdürme iletisi verip ayrıntıları meçhul bıraktı. Tepenin akılda kalan en net sonucu, kırmızı halıyla karşılanan Putin’in ABD’de tekrar “meşru” bir muhatap olarak imaj vermesiydi.