Denizcilik Sektörünün İhracat ve Gelişim Dinamikleri
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 2024 yılı itibarıyla gemi sanayisinin toplam ihracatının yaklaşık 1,91 milyar dolar seviyesine ulaştığını bildirdi. Aynı zamanda, yat ve teknecilik sektörlerinin yan sanayileriyle birlikte ekonomik boyutunun 5,5 milyar dolara yükseldiğine dikkat çekti. Bu rakamlar, sektörün küresel ölçekteki yükselişini gözler önüne seriyor.
Uraloğlu, Sakarya’da gerçekleşen Deniz Ticaret Odası Müşterek Meslek Komiteleri 7. Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, denizcilik sektöründeki gelişmeleri ve ilerlemeleri kapsamlı bir şekilde değerlendirdi. Özellikle Karadeniz bölgesinde iki gemide meydana gelen patlamalara rağmen, alınan güvenlik ve müdahale önlemlerinin etkinliğini vurguladı. Bu olaylar sonrası kıyı emniiyeti ve sahil güvenlik ekiplerinin hızlı ve başarılı operasyonlara imza attığını belirtti.
Başarı ve Güçlenmenin Rakamlarla Kanıtı
Bakan Uraloğlu, Türkiye’nin denizcilikteki küresel konumunun her geçen gün güçlendiğine işaret etti. Gemi, yat ve tekne üretiminde kaydedilen ihracat başarısının yanı sıra, toplam ekonomik büyüklüğün de hızla arttığını ifade etti. “Türk sahipli filo, dünya sıralamasında ilk 10’a yükseldi.” ve 2002 yılında 8,9 milyon dedveyt ton ile 17. sırada yer alan Türk gemileri, 2025 ilk yarısında 2 bin 203 gemi ve 53,1 milyon dedveyt ton ile 10. sıraya oturdu.
Limanlar, Konteyner ve Yük İşlem Kapasiteleri
Yük ve konteyner hacminde de tarihi rekorlar kırıldığına dikkat çeken Uraloğlu, 2002’den bu yana limanlarda elleçlenen yük miktarının %180, konteyner miktarının ise %443 arttığını belirtti. 2024 yılında yaklaşık 532 milyon ton yük ve 13,5 milyon TEU konteyner işlemi gerçekleştirildi. Ayrıca, Ambarlı, Kocaeli, Tekirdağ, Mersin gibi limanların yanı sıra, ilk kez listeye eklenen Aliağa Limanı ile küresel konteyner trafiğinde güçlü bir yer edinildi.
Uluslararası Anlaşmalar ve Denizcilik Diplomasisi
Son dönemde, Türkiye’nin uluslararası alandaki denizcilik temsilinde bravo edilen adımlar atıldı. Londra’da düzenlenen Uluslararası Denizcilik Örgütü Genel Kurulu’nda, Umman Sultanlığı ile denizcilik alanında iki yeni anlaşma imzalandı. Bu anlaşmalar, Türkiye’nin toplamda 65. denizcilik müzakeresini ve anlaşmasını temsil ediyor. Böylece, ülkeler arası yük taşımacılığı ve iletişim alanında yeni iş birlikleri kuruluyor.
Yeterlik belgeleri ve global kabuller
Panama ile imzalanan STCW sözleşmesi, Türk gemi adamlarının küresel istihdam imkanlarını artırırken, 42 ülke tarafından tanınırlığını genişletti. Bu sayede, Türk denizcileri, dünyanın en büyük filosuna sahip Panama bayraklı gemilerde de görev alabilecek.
Uluslararası Temsil ve Yatırım Yükselişi
Türkiye’nin IMO Konsey üyeliğine dördüncü kez üst üste seçilmesi, uluslararası denizcilik alanındaki etkinliğini ve saygınlığını göstermektedir. Ayrıca, son 23 yılda inşa edilen yat limanı sayısı 41’den 65’e yükseldi. Bağlama kapasiteleri ve modernize edilen yatlar, Türkiye’nin yat turizminde de küresel ölçekte cazibe merkezi olmasını sağladı. 2025 yılının ilk 10 ayında ise, kruvaziyer yolcu ve gemi sayısında kayda değer artışlar yaşandı.
Son olarak, gezinti ve spor amaçlı teknelerin sayısı 135 bine ulaştı. Bu gelişmeler, Türkiye’nin denizcilik ve yatcilik sektörlerindeki küresel rekabet gücünü ve sürdürülebilir büyüme potansiyelini göstermektedir.
Çevreci Teknolojilere Yatırım ve Destekler
Gelişen sektör, elektrikli ve hibrit yatlar gibi çevre dostu teknolojilere de yöneldi. Ülke, modern yat üretimini ve bakımı konusunda da önemli adımlar attı. Ayrıca, yaklaşık 20 milyar lirayı bulan ÖTV destekleriyle, denizci kesimin yükü hafifletildi ve sektörel gelişmeler teşvik edilmiştir.
Yeşil dönüşüm kapsamında yürürlüğe konan ve Nisan ayında güncellenen düzenlemeler, Türk bayraklı gemilerin yeni nesil, çevreci ve sürdürülebilir yatırımlarını desteklemektedir. Bu politikalar, Türkiye’nin denizcilik sektörünü küresel düzeyde rekabetçi ve yenilikçi hale getirmektedir.
