Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Ticaret Bakanlığı’nın ortak çalışmasıyla hazırlanan Ekim 2025 geçici dış ticaret rakamlarına göre, ihracat geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 2,0 oranında artış göstererek 23 milyar 941 milyon dolar seviyesine ulaştı. Aynı dönemde ithalat ise yüzde 7,2 artış kaydederek 31 milyar 521 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu gelişmeler, dış ticaret dengemizde ciddi bir değişimi işaret ediyor.
Ocak-Ekim 2025 döneminde ise, genel ticaret sistemine göre ihracatın toplam değeri yüzde 3,9 artışla 224 milyar 469 milyon dolar seviyesine yükseldi. İthalat ise yüzde 6,1 oranında artarak 299 milyar 152 milyon dolar oldu. Bu artışlar kapsamında, enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat, yüzde 3,8 oranında artışla 22 milyar 826 milyon dolar seviyesine gelirken; ithalat yine aynı dönemde yüzde 5,2 büyüyerek 23 milyar 865 milyon dolar büyüklüğe ulaştı. Böylece dış ticaret açığımız 1 milyar 10 milyon dolar olarak kayda geçti.
Enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 95,8 olarak gerçekleşti; bu da, dış ticaretteki ilişkinin dengede olduğunu gösteriyor.
Dış Ticaret Açığı ve İlişkiler
Ekim ayındaki dış ticaret açığı, geçen yıl aynı ay ile kıyaslandığında yüzde 27,6 oranında artarak 5 milyar 938 milyon dolardan 7 milyar 580 milyon dolara yükseldi. Ardından, ihracatın ithalatı karşılama oranı %76,0 seviyesinde gerçekleşti. Yılın ilk 10 ayını kapsayan dönemde ise, dış ticaret açığı yüzde 13,3 artışla 65 milyar 913 milyon dolar seviyesine ulaştı ve ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 75,0 olarak korundu.
İmalat sanayi sektörü, Ekim ayında ihracatın büyük çoğunluğunu oluşturarak yüzde 94,4 payla ön plana çıktı. Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörlerinin payı yüzde 3,3 iken; madencilik ve taş ocakçılığı sektörleri yüzde 1,6 seviyesinde temsil edildi. Aynı oranlar, Ocak-Ekim döneminde de devam etti; imalat sanayinin imalat sanayi ürünlerindeki payı yüzde 94,5, tarım ve madencilik sektörleri sırasıyla yüzde 3,3 ve yüzde 1,6 oranında kaldı.
İthalatta ise, en yüksek paya sahip ürün grubu ara malları olarak %68,3 ile öncülük ediyor. Sermaye mallarının payı %16,0 ve tüketim mallarının payı ise %15,5 seviyesinde gerçekleşti. Ocak-Ekim dönemi verileri, bu oranların sırasıyla %68,9, %14,6 ve %16,2 olduğunu gösteriyor.
İhracatta ve İthalatta Ülke Payları
İhracatta ilk sırada yer alan ülke Almanya oldu (2 milyar 3 milyon dolar). Bunu takip eden ülkeler arasında Birleşik Krallık (1 milyar 423 milyon dolar), ABD (1 milyar 409 milyon dolar), Irak (1 milyar 210 milyon dolar) ve İtalya (1 milyar 152 milyon dolar) yer alıyor. Bu beş ülkeye yapılan toplam ihracat, toplam ihracatın yüzde 30,1’ini oluşturuyor. Yıl boyunca, Almanya’ya gerçekleşen ihracat 18 milyar 554 milyon dolar, Birleşik Krallık 13 milyar 811 milyon dolar, ABD 13 milyar 427 milyon dolar, İtalya 10 milyar 987 milyon dolar ve Irak 9 milyar 883 milyon dolar şeklinde devam etti. İlk beş ülke, toplam ihracatın yüzde 29,7’sini temsil ediyor.
İthal tavsiyelerine bakıldığında, Çin ilk sırada yer alıyor (3 milyar 977 milyon dolar), ardından Rusya Federasyonu (3 milyar 712 milyon dolar), Almanya (2 milyar 326 milyon dolar), İsviçre (2 milyar 5 milyon dolar) ve ABD (1 milyar 828 milyon dolar) takip ediyor. Bu ilk beş ülke, toplam ithalatın yüzde 43,9’unu oluşturuyor. Yıl boyunca, Çin’den yapılan ithalat 40 milyar 731 milyon dolar, Rusya 35 milyar 508 milyon dolar, Almanya 24 milyar 598 milyon dolar, ABD 14 milyar 570 milyon dolar ve İtalya 12 milyar 886 milyon dolar olarak kayda geçti. Bu beş ülkenin toplam ithalat payı ise yüzde 42,9 seviyesinde.»
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler, Ekim 2025’te ihracat ve ithalat üzerindeki değişimleri ortaya koyuyor. Yılın bu döneminde, ihracat yüzde 1,7 artarken, ithalat yüzde 4,8 yükseldi. Takvim etkilerinden arındırılmış oranlar ise, sırasıyla yüzde 2,0 ve yüzde 7,2 artışa işaret ediyor. Yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi içindeki payı yüzde 3,4 olup, toplam ihracattaki payı da yüzde 94,4 seviyesinde kalmaya devam ediyor. Ocak-Ekim döneminde ise, yüksek teknoloji ürünleri yüzde 3,6 oranında pay alırken, imalat sanayi ürünlerinin toplam içindeki oranı yüzde 94,5 olarak kayıtlara geçti.
İmalat sanayi ürünlerinin ithalat payı yüzde 84,4 seviyesinde bulunurken; yüksek teknoloji ürünlerinin ithalat içindeki oranı yüzde 12,7 olarak ölçüldü. Bunun yanı sıra, yıl bazında, toplam ithalat içindeki yüksek teknoloji ürünleri ve imalat sanayi ürünlerinin oranları sırasıyla yüzde 81,8 ve yüzde 11,5 seviyelerinde gerçekleşti.
Özel Ticaret Sistemi Rakamları ve Analizleri
Özel ticaret sistemine göre, Ekim 2025’te ihracat yüzde 2,7 artışla 22 milyar dolar seviyesine ulaşırken; ithalat ise yüzde 9,5 artışla 29 milyar 959 milyon dolar oldu. Bu dönemde dış ticaret açığımız yüzde 34,4 oranında yükselerek 7 milyar 959 milyon dolar seviyesine çıktı. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 73,4 olarak kaydedildi. Yılın ilk 10 ayında, toplam ihracat 203 milyar 993 milyon dolarken, toplam ithalat 280 milyar 748 milyon dolar ve dış ticaret açığımız 76 milyar 755 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu oranlar, ihracat ve ithalat arasındaki ilişkinin sürdürülebilirliğini yansıtmaktadır.
