Geleneksel el sanatlarıyla yeniden hayat bulan Kilis yorgancılığı, özellikle dünyaca ünlü “Çingene Kızı” motifinin modern tasarımlarla buluşmasıyla yepyeni bir görünüm kazanıyor. Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı ve İnsani ve Sosyal Gelişme Derneği iş birliğiyle gerçekleştirilen “Geleneksel El Sanatları Merkezi Projesi” kapsamında toplam 25 kadın, yorgancılık konusunda eğitim aldı. Bu eğitimlerin ardından kadınlar tarafından üretilen el işleri, yerel yatak mağazalarında satışa sunuluyor.
Projeyle Kilisli kadınların üretim kabiliyetleri geliştiriliyor ve yorgancılık sanatının geleneksel çizgileri, çağdaş tasarımlarla harmanlanıyor. Üretilen yorganlara, Gaziantep’teki Zeugma Müzesi’nde sergilenen ünlü “Çingene Kızı” mozaiğinin motifleri baskı yapılarak modern bir görünüm kazandırıldı. Bu çalışmalar, hem bölge kültürünün korunmasına hem de kadınların gelirine katkı sağlıyor.
Usta Eller ve Kadınların Öğrenme Serüveni
Yorgancılığın geleneksel olarak erkek mesleği olarak bilinmesine rağmen, kadınların bu sanat dalına ilgisi artıyor. Yorgancılık zor ve dikkat isteyen bir zanaattır, ancak kadınlar ustalardan aldıkları eğitimle bu sanatın inceliklerini öğreniyor. Kadınlar, stres atan, keyifli ve üretken bir süreç içinde yorgan yapmayı seviyor; ve bu sanatta başarılı oldukça aile bütçelerine katkı sağlıyorlar.
Proje kapsamında eğitim alan kadınlar, modernizasyon çalışmasıyla geleneksel motifleri yeniden hayata geçiriyor ve böylece gelecek nesillere aktarmayı amaçlıyor. Bu sayede hem el sanatlarımızı yaşatıyor hem de ekonomik anlamda güçleniyorlar.
Yorgancılık ve Kadın Gücü
Yıllardır bu sanatla uğraşan ve mesleğini yarım asırdır sürdüren, Kilis’in tanınmış yorgancısı Mehmet Emin Alperen, “Çingene Kızı” motifi ile yorganları modern tasarımlara dönüştürerek, geleneksel yorgancılığı yeniden canlandırmaya çalışıyor. O, “Yorgancılık dikkat ve sabır gerektiren, iğneyle kuyu kazmaya benzeyen bir meslektir” diyerek, mesleğin ne denli zorluklar barındırdığını vurguluyor.
Yorgancılıkta ustalık kazanmış kadınlar ise bu mesleğin zorluklarına rağmen, yeni desen ve tasarımlar ortaya çıkararak üretimlerini arttırıyor. Gülizar Yalçın, “Ustalarımız sayesinde bu zor mesleği öğrendik ve aile ekonomimize katkı sağlıyoruz” diyerek, mesleğe olan bağlılığını gösteriyor. Cennet Demir ise, modernize edilen yorgana olan ilgiyi ve üretimin artışını memnuniyetle karşılıyor, çalışmaların önemine değiniyor.
