Birçok alanda büyüyen vergi harcamaları ve gelirlerdeki değişimler, ülkenin ekonomik politikalarını ciddi şekilde şekillendiriyor. Geleneksel vergi yapıları ve harcamaların yapısı, bu süreçte önemli rol oynuyor. İşte rapordan öne çıkan bazı aksiyon ve bulgular:

Vergi Gelirleri ve Harcamalar Üzerine Güncel Bulgular

Vergi gelirleri büyük oranda dolaylı vergilere dayanıyor. Toplam vergi gelirleri içinde, dolaysız vergilerin payı %38.3 seviyesinde kalırken, dolaylı vergiler %61.2 ile baskın durumda. Bu yapı, ekonomik dağılımın ve gelir adaletsizliğin derinleşmesine neden oluyor.

Vergi harcamaları ise, çeşitli yasal düzenlemeler ve muafiyetler nedeniyle beklenenden daha yüksek gerçekleşiyor. 2023 yılı bütçe öngörüsü 994.4 milyar TL iken, gerçekleşen tutar %70 artırılarak 1.7 trilyon TL’ye ulaşmış durumda. Bu durum, vergi gelirleriyle kıyaslandığında, vergi harcamalarının toplam gelirlerin yaklaşık yüzde 38’i seviyesine çıktığını gösteriyor.

Senaryolar ve Gözlemler

Devletin yaptığı vergi harcamalarının büyük bölümü, asgari ücrete sağlanan vergi muafiyeti ve kurumlar vergisi istisnaları ile bağlantılı. 2023 yılı itibarıyla, bu harcamalar toplam vergi gelirlerinin yaklaşık %21’ini oluşturuyor. Öte yandan, şirketlere sağlanan teşvikler ve vergi avantajları, toplam vergi harcamalarının önemli bir bölümünü teşkil ediyor.

Mevcut Büyüme ve Harcamaların Ekonomiye Yansıması

Türkiye’de vergi ve harcamalar astronomik boyutlara ulaşmış durumda. Bu nedenle, izlenen politikalar ve harcamalar, ekonomik istikrarı olumsuz etkiliyor. Ayrıca faiz ödemeleri, bütçenin önemli bir bölümünü oluşturuyor ve gelecek dönemde artış gösteriyor. 2026 yılında faiz ödemeleri toplam bütçe harcamalarının %14.5’ini teşkil edecek seviyeye ulaşmayı hedefliyor.

Kamusal Hizmetler ve Sosyal Güvenlik

Özellikle kamu personeline ayrılan paylarda önemli bir gerileme gözleniyor. 2016 yılında toplam bütçenin %29.7’sine denk gelen personel giderleri, 2023’te %22.9’a düştü. Aynı zamanda, eğitime ve tarımsal desteklere yapılan harcamalar da ciddi düşüşler göstererek, bütçe önceliklerinin değiştiğine işaret ediyor.

Özelleştirme ve Enerji Politikaları

Enerji sektöründe gerçekleşen özelleştirmeler, devletin üretim ve dağıtım üzerindeki kontrolünü azaltırken, özel sektör payını artırdı. 2012-2025 döneminde toplam enerji kapasitesinin önemli bölümü özelleştirildi. Bu gelişmeler, piyasa dinamiklerini ve enerji sektörünün yapısını önemli ölçüde etkiliyor.

Değerlendirme ve Gelecek Perspektifi

Gerçekleşen bütçe ve harcama trendleri, Türkiye’de ekonominin durgunlaştığını ve işsizliğin yüksek seviyelere ulaştığını gösteriyor. Enflasyonun kontrol altına alınamaması ve yoksulluğun derinleşmesi, ülkenin ekonomik ve toplumsal yapısı üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor. Neoliberal politikaların ise, bu durumu daha da ağırlaştırdığı öne sürülüyor. 2026 bütçesinin, mevcut ekonomik çıkmazı çözmek yerine, kemer sıkma ve özelleştirme politikalarını sürdürüyor olması, gelecek için endişeleri artırıyor.

Öztürkmen ve CHP’li milletvekilleri, PTT’nin finansal tabloyu ve gayrimenkul satışlarını detaylandırarak, şu verileri kamuoyuyla paylaştı: “PTT, 184 yıllık tarihi boyunca en zor dönemlerini yaşıyor. 2019 yılında 1,218 milyar TL zarar açıklayan kurumun zarar tablosu artarak devam etti. 2020’de 741 milyon TL, 2021’de 387 milyon TL, 2022’de 259 milyon TL, 2023’te 2,388 milyar TL ve 2024’te 3,6 milyar TL zarar açıklandı. Toplam zarar ise son 6 yıl içinde 8 milyar TL’yi aştı ve kurum adeta iflasın eşiğinde.”

Halkın malı olan bu köklü devlet kuruluşunun, kötü yönetim ve liyakatsizlik sonucu bu hale geldiğine vurgu yapan milletvekili, satışa çıkarılan gayrimenkullerin özelleştirilmesine yönelik planları da eleştirdi. 20’den fazla ilde toplam 326 bin metrekarelik arsa ve arazi, toplam 2,2 milyar TL tahmini bedelle satışa çıkartıldı. Bu gayrimenkullerin en kıymetli yerlerde bulunması ise dikkat çekiyor; adeta yüksek gelirli bölgelerdeki varlıklar yağma edilmekte.

PTT’nin Kamu Varlıklarına Sahip Çıkması Hayati Bir Öneme Sahiptir

“PTT, kamu adına faaliyet gösteren ve halkın malı olan bir kurumdur,” diyen Öztürkmen, bu satışların ve kurumun bugünkü durumunun ciddi şekilde ulusal çıkarları zedelediğine işaret etti. Devletin ve milletin milli varlıklarını satmaya yönelik adımların kabul edilemez olduğunu belirten milletvekili, “Bu milletin çocuklarının geleceğiyle oynamak, onların malını zorla satmak demektir. Adeta kurumlar yağmalanmakta ve millî servetimiz yok pahasına satılmaktadır,” dedi.

Çok sayıda belgeler ve somut örneklerle PTT’nin bu hale geliş sürecine dikkat çeken Öztürkmen, Gaziantep’teki bir olay örneğiyle ek bilgileri paylaştı. 9 Ocak 2025 tarihli ve AKP İl Başkanlığı WhatsApp grubunda paylaşılan mesajda, PTT’ye alınacak personel için il yönetim kurulu üyelerinden isimler istenmiş ve aşırı sayıda aday arasından kura ile seçim yapılacağı bilgisi paylaşılmıştı. Bu usulsüzlüğün ve liyakatsiz atamaların üzerinden aylar geçmesine rağmen, herhangi bir adım atılmamış olması, konunun nereden nereye geldiğini gözler önüne seriyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kamu kurumları ve milli varlıkların özelleştirilmesine ilişkin duruşunu açıkça ortaya koymuş, “Bütün milli kurumlardan kalan son varlıklar da satışa çıkarılacak,” diyerek, bu politikayı net şekilde dile getirmişti. Son kalan milli yardımcılarımıza da göz diken bu süreçte, PTT gibi 184 yıllık köklü kuruluşların içinde bulunduğu durum, sadece ekonomik değil, aynı zamanda ulusal bir tehdittir. Bu nedenle, PTT’nin yeniden yapılandırılması ve milli varlıkların korunması, büyük bir milli sorumluluktur.